Profilaktyka raka szyjki macicy: test HPV HR zamiast samej cytologii

Najważniejsza zmiana w profilaktyce raka szyjki macicy nie polega dziś na częstszej cytologii, ale na badaniu w kierunku HPV HR, które pozwala wykryć zagrożenie wcześniej i dokładniej.

Dlaczego test HPV HR daje dziś więcej niż sama cytologia?

Jeszcze niedawno profilaktyka raka szyjki macicy była dla wielu kobiet niemal równoznaczna z klasyczną cytologią. Jeśli masz możliwość wyboru nowego schematu badań przesiewowych, warto postawić na diagnostykę HPV — wykrywa ona zagrożenie wcześniej.

Kto może wykonać badanie i jak wygląda ścieżka na NFZ?

Z bezpłatnego testu HPV HR mogą skorzystać kobiety w wieku od 25 do 64 lat. Badanie nie wymaga skierowania. Zapisać się można w poradni ginekologicznej realizującej program NFZ, w wybranych poradniach POZ współpracujących z położnymi albo przez IKP, mojeIKP i centralną e-rejestrację.

Co oznacza wynik testu HPV HR?

• Wynik ujemny: lekarz zwykle zaleci kolejną kontrolę po 5 latach, choć w uzasadnionych sytuacjach termin może być krótszy.
• Wynik dodatni: z tej samej próbki wykonywana jest cytologia płynna LBC. Jeśli jej wynik jest prawidłowy, kontrola może być zalecona po 12 miesiącach.
• Nieprawidłowości dysplastyczne: dalsza ścieżka obejmuje badanie kolposkopowe, a w razie potrzeby pobranie wycinka do histopatologii.

Dodatni wynik HPV HR nie oznacza automatycznie raka. Oznacza, że trzeba spokojnie przejść przez kolejny etap diagnostyki.

Jak przygotować się do badania?

Test HPV HR i ewentualna cytologia korzystają z tego samego pobrania, dlatego do wizyty warto przygotować się starannie:

• nie zgłaszaj się na badanie w czasie krwawienia miesiączkowego,
• najlepiej wybierz termin nie wcześniej niż 4 dni po miesiączce i nie później niż 4 dni przed kolejną,
• co najmniej 4 dni wcześniej nie stosuj leków dopochwowych,
• przed pobraniem nie planuj USG przezpochwowego,
• powstrzymaj się od współżycia przez 1–2 dni przed wizytą.

Najczęściej zadawane pytania

HPV czy cytologia — co dziś warto wybrać?

Jeśli masz dostęp do nowego schematu badań przesiewowych, warto postawić na test HPV HR. Materiały NFZ wskazują, że jest on skuteczniejszy od tradycyjnej cytologii i pozwala wykryć wirusa wysokiego ryzyka wcześniej. Cytologia klasyczna pozostaje przejściowo dostępna do 30 czerwca 2026 r.

Czy na test HPV HR na NFZ potrzebne jest skierowanie?

Nie. Badanie w programie profilaktyki raka szyjki macicy można wykonać bez skierowania, zapisując się w placówce realizującej program albo przez narzędzia online NFZ i IKP.

Co ile lat robić test HPV HR?

Standardowo raz na 5 lat. W wybranych sytuacjach lekarz może zalecić wcześniejszą kontrolę, na przykład po 12 miesiącach.

Czy dodatni wynik HPV HR oznacza raka szyjki macicy?

Nie. Dodatni wynik oznacza obecność wirusa wysokiego ryzyka i potrzebę dalszej oceny. Z tej samej próbki może zostać wykonana cytologia płynna LBC, a dalsze postępowanie zależy od wyniku całej diagnostyki.

Gdzie omówić wynik HPV w Gdańsku?

Jeżeli chcesz przełożyć wynik na konkretny plan działania, najlepiej skonsultować go na indywidualnej wizycie ginekologicznej. Umów konsultację, aby spokojnie omówić wynik i zaplanować dalsze kroki.